Yanık Dereceleri Nelerdir?

Yanık Dereceleri (Derinliğe Göre Sınıflama)

Yanıklar, doku hasarının derinliğine göre sınıflandırılır. Bu sınıflama tedavi planını ve prognozu belirler.

---

1️⃣ Birinci Derece (Yüzeyel Yanık)

Epidermis etkilenir.

 

 

Özellik	Bulgular
Cilt görünümü	Kızarıklık
Ağrı	Belirgin
Su toplama	Yok
Örnek	Güneş yanığı
İyileşme	3–7 gün, iz bırakmaz

 

 

---

2️⃣ İkinci Derece (Kısmi Kalınlık Yanık)

Epidermis + dermisin bir kısmı etkilenir.

A) Yüzeyel 2. derece

 

 

Bulgular
Su dolu kabarcıklar (bül)
Şiddetli ağrı
Islak/parlak görünüm
1–3 haftada iyileşir

 

 

B) Derin 2. derece

 

 

Bulgular
Daha soluk görünüm
Ağrı azalmaya başlar
İyileşme yavaş
İz kalabilir

 

 

---

3️⃣ Üçüncü Derece (Tam Kalınlık Yanık)

Epidermis + dermis tamamen tahrip olur.

 

 

Özellik	Bulgular
Cilt rengi	Beyaz, kahverengi veya kömürleşmiş
Ağrı	Genelde yok (sinir hasarı)
Esneklik	Sert, kuru
İyileşme	Cerrahi gerekir (greft)

 

 

---

4️⃣ Dördüncü Derece (Derin Yanık)

Cilt altı dokular da etkilenir.

 

 

Etkilenen Yapılar
Kas
Tendon
Kemik

 

 

Hayati tehlike yüksektir.

---

Yanık Şiddetini Etkileyen Faktörler

• Yanık derinliği

• Yanık yüzey alanı (%)

• Yanık yeri (yüz, el, genital, solunum yolu)

• Yaş ve eşlik eden hastalık

---

Acil Durum Gerektiren Yanıklar

⚠ Yüz, el, ayak, genital bölge
⚠ Elektrik yanıkları
⚠ Kimyasal yanıklar
⚠ Büyük alan yanıkları
➡ Yanık merkezine sevk gerekir

---

Özet

 

 

 

Derece	Derinlik	Ağrı	İz
1	Epidermis	Var	Yok
2	Dermis kısmi	Çok	Bazen
3	Tam kalınlık	Yok	Var
4	Kas/kemiğe kadar	Yok	Ağır hasar

 

 

Yanıkta İlk Yardım – Doğru Müdahale Hayat Kurtarır

Yanık sonrası ilk dakikalar doku hasarını ve iz kalma riskini belirler.

---

🔥 1️⃣ İlk Yapılması Gerekenler

✔ Yanma sürecini DURDUR

• Kişiyi ısı kaynağından uzaklaştır

• Elektrik ise akımı kesmeden dokunma

✔ Soğutma (EN ÖNEMLİ ADIM)

• Musluk suyu altında 15–20 dakika

• Su: serin, buz gibi değil

Amaç: Derinliği azaltmak

---

🚫 YANLIŞ UYGULAMALAR (KESİNLİKLE YAPMA)

 

 

Yanlış	Neden Zararlı
Buz koymak	Doku hasarını artırır
Diş macunu	Enfeksiyon riski
Yoğurt, yağ, salça	Mikrop üretir
Kabarcık patlatmak	Enfeksiyon
Pamuk sarmak	Yapışır

 

 

---

🩹 Sonraki Adım

• Temiz, yapışmayan bezle ört

• Takı, yüzük, saat çıkar (şişlik olur)

• Ağrı varsa basit ağrı kesici

---

🏥 Hemen Hastaneye Gidilmesi Gereken Durumlar

⚠ Yüz, boyun, el, ayak, genital yanıkları
⚠ Elektrik veya kimyasal yanık
⚠ Büyük alan (avuç içinden büyük)
⚠ Çocuk ve yaşlılarda
⚠ Derin (beyaz, kömürleşmiş) yanık
⚠ Nefes darlığı (duman inhalasyonu)

---

💧 Su Toplamış Yanık (2. Derece)

• Kabarcığı patlatma

• Antiseptik + steril örtü

• Enfeksiyon bulgusu (kızarıklık, akıntı, ateş) varsa doktora

---

🧬 İz Kalmasını Azaltmak İçin

İyileşme sonrası:

 

 

Yöntem	Etki
Güneşten koruma	İz koyulaşmaz
Silikon jel/örtü	İz azalır
Nemlendirici	Doku esnekliği
Masaj	Sertliği azaltır

 

 

---

Özet Akış

 

Yanık oldu → Soğut (20 dk) → Temiz ört → Değerlendir → Gerekiyorsa hastane