Siroz Nedenleri Nelerdir?

Siroz Nedenleri (Karaciğer Sirozu Etiyolojisi)

Siroz = kronik hepatoselüler hasar → fibrozis → nodüler rejenerasyon → karaciğer mimarisinin bozulması

---

1️⃣ En Sık Görülen Nedenler

 

 

Neden	Mekanizma
Kronik alkol kullanımı	Yağlanma → hepatit → fibrozis
Hepatit B	Viral inflamasyon
Hepatit C	Uzun süreli viral hasar
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD/NASH)	İnsülin direnci, obezite

 

 

---

2️⃣ Otoimmün Nedenler

 

 

Hastalık	Özellik
Otoimmün hepatit	Bağışıklık sistemi karaciğere saldırır
Primer biliyer kolanjit (PBC)	Safra kanalı hasarı
Primer sklerozan kolanjit (PSC)	Safra yollarında fibrozis

 

 

---

3️⃣ Metabolik / Genetik Nedenler

 

 

Hastalık	Birikim
Hemokromatoz	Demir
Wilson hastalığı	Bakır
Alfa-1 antitripsin eksikliği	Protein birikimi

 

 

---

4️⃣ Toksik ve İlaçlara Bağlı

 

 

Etken	Açıklama
Uzun süreli bazı ilaçlar	Metotreksat, amiodaron vb.
Kimyasallar	Endüstriyel toksinler

 

 

---

5️⃣ Safra Yolu Tıkanıklıkları

• Uzun süreli safra akış bozukluğu

• Taşlar, tümörler

---

6️⃣ Kardiyak Nedenler

 

 

Durum	Mekanizma
Sağ kalp yetmezliği	Karaciğer konjesyonu
Budd-Chiari sendromu	Hepatik ven tıkanıklığı

 

 

---

7️⃣ Enfeksiyöz ve Diğer

• Schistosomiasis (paraziter)

• Uzun süreli beslenme bozuklukları

---

Özet Patofizyoloji

Kronik hasar → hepatosit ölümü → stellat hücre aktivasyonu → kolajen birikimi → fibrozis → portal hipertansiyon

---

Risk Artıran Faktörler

• Obezite

• Diyabet

• Uzun süreli alkol

• Kronik viral hepatit

• Ailesel metabolik hastalıklar

 

 

1️⃣ Siroz Belirtileri

A) Erken Dönem (Kompanse Siroz)

Karaciğer fonksiyonları kısmen korunmuştur.

 

 

Belirti	Mekanizma
Halsizlik	Metabolik bozulma
İştahsızlık	Hepatik inflamasyon
Hafif sağ üst kadran ağrısı	Kapsül gerilimi
Kaşıntı	Safra tuzu birikimi
Kolay morarma	Koagülasyon faktör azalması

 

 

---

B) İleri Dönem (Dekompanse Siroz)

 

 

Belirti	Açıklama
Sarılık (ikter)	Bilirubin artışı
Karın şişliği (asit)	Portal hipertansiyon
Bacak ödemi	Albümin düşüklüğü
Bilinç değişikliği	Hepatik ensefalopati
Kanama eğilimi	Pıhtılaşma bozukluğu
Varis kanaması	Özofagus damar genişlemesi

 

 

---

2️⃣ Siroz Evreleri

A) Child–Pugh Skoru

 

 

Parametre	Ölçüt
Bilirubin
Albümin
INR
Asit
Ensefalopati

 

 

 

 

Sınıf	Anlam
A	Hafif
B	Orta
C	Ağır

 

 

---

B) MELD Skoru

Karaciğer nakli önceliği için kullanılır.
Hesapta: Bilirubin + Kreatinin + INR + Sodyum

Skor ↑ → ölüm riski ↑

---

3️⃣ Siroz Komplikasyonları

Portal Hipertansiyon Kaynaklı

 

 

Komplikasyon	Risk
Özofagus varisleri	Hayati kanama
Asit	Enfeksiyon riski
Splenomegali	Trombosit düşüklüğü

 

 

---

Hepatik Fonksiyon Kaybına Bağlı

 

 

Durum	Açıklama
Ensefalopati	Amonyak artışı
Hipoalbüminemi	Ödem
Koagülopati	Kanama

 

 

---

Diğer Hayati Komplikasyonlar

 

 

Komplikasyon	Özellik
Hepatorenal sendrom	Böbrek yetmezliği
Spontan bakteriyel peritonit	Asit enfeksiyonu
Hepatoselüler karsinom	Kanser gelişimi

 

 

---

4️⃣ Klinik Kırılma Noktası

Kompanse → Dekompanse geçiş = prognoz belirleyici

---

5️⃣ Acil Uyarı Belirtileri

• Kanlı kusma

• Siyah dışkı

• Bilinç bulanıklığı

• Hızlı karın şişmesi

• Yüksek ateş + asit

---

Özet

 

Siroz = ilerleyici, geri dönüşsüz fibrozis.
Ancak erken evrede kontrol ile ilerleme yavaşlatılabilir.