Otizm Belirtileri Nelerdir?

Otizm Belirtileri Nelerdir?

Otizm Belirtileri Nelerdir? (Otizm Spektrum Bozukluğu – OSB)

Otizm, erken çocuklukta başlayan nörogelişimsel bir durumdur ve iki ana alanda belirti verir:
(1) Sosyal iletişim ve etkileşim güçlükleri
(2) Kısıtlı, tekrarlayıcı davranışlar ve duyusal farklılıklar

Belirtiler genellikle 0–3 yaş arasında fark edilir, ancak şiddet ve görünüm kişiden kişiye değişir.

1. Sosyal İletişim Belirtileri

 

 

Belirti

Açıklama

Göz teması azlığı

Konuşurken göz teması kurmama veya kısa sürdürme

İsme tepki vermeme

Adı söylendiğinde dönmeme

Ortak dikkat eksikliği

Bir nesneyi gösterip paylaşmama

Yüz ifadelerini anlamada zorlanma

Duyguları okumakta güçlük

Akranlarla oyun kuramama

Yalnız oynamayı tercih etme

Sosyal karşılıklılık zayıflığı

Sohbet başlatmama veya sürdürmeme

 

 

2. Konuşma ve Dil Gelişimi

 

 

Belirti

Açıklama

Konuşma gecikmesi

2 yaşta kelime çıkmaması gibi

Ekolali

Duyduğu kelimeleri aynen tekrar etme

Tekdüze ses tonu

Robotik veya monoton konuşma

Mecazları anlamama

Söyleneni kelimesi kelimesine algılama

 

 

3. Tekrarlayıcı Davranışlar

 

 

Belirti

Örnek

El çırpma, sallanma

“Stimming” davranışları

Nesneleri dizme

Oyuncakları sıraya koyma

Rutinlere aşırı bağlılık

Günlük düzen değişince huzursuzluk

Dar ilgi alanları

Tek bir konuya yoğun takıntı

 

 

4. Duyusal Hassasiyetler

 

 

Tür

Belirti

Aşırı hassasiyet

Gürültü, ışık, dokunuş rahatsız edici

Düşük hassasiyet

Acıya az tepki

Belirli dokulara tepki

Bazı kıyafetleri giyememe

 

 

5. Bebeklik Dönemi Erken İşaretleri

  • 6 ayda sosyal gülümsemenin azlığı

  • 9 ayda seslere tepki azlığı

  • 12 ayda işaret etme ve el sallama olmaması

  • 16 ayda tek kelime olmaması

  • 24 ayda iki kelimelik cümle kurmama

Özet

 

Otizm belirtileri üç ana başlıkta toplanır:

✔ Sosyal iletişim güçlüğü
✔ Tekrarlayıcı davranışlar
✔ Duyusal farklılıklar

Belirtiler erken fark edilirse, erken eğitim ve terapi gelişim üzerinde belirgin iyileşme sağlayabilir.

 

 

Otizm ile Karıştırılabilen Durumlar ve Ayırt Edici Farklar

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) bazı gelişimsel durumlarla benzer belirtiler gösterebilir. Doğru ayırıcı değerlendirme, gelişimsel pediatri, çocuk psikiyatrisi ve dil-konuşma terapisi tarafından yapılır.

Karşılaştırmalı Tablo

 

 

Durum

Otizme Benzeyen Yön

Ayırt Edici Özellik

Geç konuşma (Gecikmiş dil gelişimi)

Konuşma az veya yok

Sosyal ilgi, göz teması ve jestler genellikle normaldir

İşitme kaybı

İsme tepki vermeme, konuşma gecikmesi

İşitme testiyle saptanır; görsel iletişim isteği vardır

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Sosyal sorunlar, dürtüsellik

Sosyal etkileşim isteği vardır; tekrarlayıcı davranışlar tipik değildir

Sosyal anksiyete

Göz teması az, sosyal kaçınma

Sosyal isteği vardır fakat kaygı nedeniyle kaçınır

Zihinsel yetersizlik

Dil ve öğrenme geriliği

Sosyal iletişim becerileri gelişim düzeyiyle uyumludur

Seçici konuşmazlık (Selektif mutizm)

Bazı ortamlarda konuşmama

Evde normal konuşur; sosyal iletişim becerileri mevcuttur

Duyusal işlemleme bozukluğu

Gürültü, dokunma hassasiyeti

Sosyal iletişim genellikle korunmuştur

Travma sonrası davranış değişiklikleri

İçine kapanma, tekrarlayıcı davranışlar

Başlangıç ani ve belirli bir olay sonrası görülür

 

 

Temel Ayırıcı Noktalar

Otizmde genellikle birlikte bulunur:

  1. Sosyal karşılıklılık eksikliği (paylaşma, sıra alma, sohbet başlatma zayıf)

  2. Ortak dikkat sorunu (bir şeyi gösterip paylaşmama)

  3. Tekrarlayıcı davranışlar + dar ilgi alanları

  4. Erken çocukluk başlangıcı

Diğer durumlarda ise genellikle tek bir alanda sorun vardır (sadece konuşma, sadece dikkat, sadece kaygı gibi).

Ne Zaman Uzman Değerlendirmesi Gerekir?

  • 12 ayda işaret etme veya el sallama yoksa

  • 16 ayda kelime yoksa

  • 2 yaşta iki kelimelik cümle yoksa

  • Göz teması belirgin zayıfsa

  • Daha önce var olan dil becerileri gerilediyse

Özet

 

Otizmi ayıran en önemli özellik:
Sosyal iletişim eksikliği + tekrarlayıcı davranışların birlikte bulunmasıdır.

Şüphe durumunda erken değerlendirme, gelişimsel sonuçları belirgin şekilde iyileştirir.

 

Etiketler: Otizm Belirtileri Nelerdir?
Şubat 03, 2026
Listeye dön
Kategoriler
Son Blog Yazıları
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR