Kan Basıncı (Tansiyon) Seviyeleri Nelerdir?

Kan Basıncı (Tansiyon) Seviyeleri

Kan basıncı, sistolik (büyük tansiyon) ve diyastolik (küçük tansiyon) değerlerle ifade edilir. Birim: mmHg.

Aşağıdaki sınıflama erişkinler içindir:

 

 

Kategori	Sistolik (mmHg)	Diyastolik (mmHg)
Normal	<120	<80
Yüksek-normal (Elevated)	120–129	<80
Hipertansiyon Evre 1	130–139	80–89
Hipertansiyon Evre 2	≥140	≥90
Hipertansif kriz	≥180	ve/veya ≥120

 

 

Tanı için tek ölçüm yetmez; farklı günlerde tekrarlanır.

---

Sistolik ve Diyastolik Ne Anlama Gelir?

• Sistolik: Kalp kasıldığında damar içi basınç

• Diyastolik: Kalp gevşediğinde damar basıncı

Yüksek sistolik değer → damar sertliği göstergesi olabilir.

---

Yaşa Göre Yorum

 

 

Grup	Not
Genç erişkin	Diyastolik yükseklik daha önemli
Yaşlı birey	Sistolik yükseklik daha riskli
Diyabet/böbrek hastası	Hedef genelde <130/80

 

 

---

Düşük Tansiyon (Hipotansiyon)

 

 

Seviye	Değer
Düşük tansiyon	<90 / 60 mmHg

 

 

Belirti varsa önemlidir (baş dönmesi, bayılma).

---

Acil Durum Belirtileri (Yüksek Tansiyonla Birlikte)

Aşağıdakiler varsa acil:

• Göğüs ağrısı

• Nefes darlığı

• Şiddetli baş ağrısı

• Görme kaybı

• Konuşma bozukluğu

• Kol/bacak güçsüzlüğü

---

Evde Doğru Ölçüm İçin

✔ 5 dk dinlen
✔ Sırt destekli otur
✔ Kol kalp hizasında
✔ Ölçümden 30 dk önce sigara/kahve yok
✔ Üst üste 2 ölçüm al

---

Özet

 

 

 

Değer	Anlam
120/80	Referans normal
130/80 üstü	Hipertansiyon başlangıcı
140/90 üstü	Tedavi gerektirebilir
180/120	Kriz düzeyi

 

 

1️⃣ Hangi Tansiyon Yüksekliği Hangi Organa Zarar Verir?

Hipertansiyon “hedef organ hasarı” yapar.

 

 

Organ	Olası Hasar	Mekanizma
Beyin	İnme, beyin kanaması, hafıza kaybı	Damar duvarı zayıflar
Kalp	Kalp krizi, kalp yetmezliği, kalınlaşma	Sürekli yüksek basınç yükü
Böbrek	Böbrek yetmezliği	Glomerül hasarı
Göz	Retina hasarı, görme kaybı	Mikrodamar hasarı
Damarlar	Ateroskleroz, anevrizma	Endotel bozulması

 

 

140/90 üzeri değerler kronik hasar riskini artırır.
180/120 → akut organ hasarı riski.

---

2️⃣ Tansiyonu Doğal Yollarla Düşürme Planı

Bilimsel olarak etkili yöntemler:

Beslenme (DASH diyeti temeli)

✔ Tuz <5 gram/gün
✔ Potasyumdan zengin besinler (muz, yeşillik)
✔ Magnezyum ve lif alımı
✔ İşlenmiş gıdaları azalt
✔ Trans yağ ve şeker kısıtla

---

Yaşam Tarzı

 

 

Davranış	Etki
Kilo vermek	Her 1 kg → tansiyonda düşüş
Düzenli yürüyüş	Damar elastikiyetini artırır
Sigara bırakmak	Damar hasarı azalır
Alkolü azaltmak	Basınç düşer
Stres yönetimi	Sempatik aktivite azalır
Uyku düzeni	Hormon dengesi

 

 

---

Doğal Destekler (Kanıtlı Etki)

• Sarımsak

• Pancar suyu (nitrat)

• Omega-3

• Potasyum

• Magnezyum

(İlaç yerine geçmez.)

---

3️⃣ Hangi İlaç Grubu Ne Zaman Kullanılır?

 

 

İlaç Grubu	Etki Mekanizması	Kimlerde Tercih
ACE inhibitörleri	RAAS baskılar	Diyabet, kalp hastaları
ARB	Anjiyotensin blokajı	ACE’ye intolerans
Kalsiyum kanal blokeri	Damar gevşetir	Yaşlılar
Diüretikler	Sodyum atılımı	Sıvı yükü olanlar
Beta blokerler	Kalp hızını azaltır	Koroner hastalık

 

 

Genelde kombinasyon tedavisi gerekir.

---

Ne Zaman İlaç Şart?

• Sürekli ≥140/90

• Diyabet/böbrek hastalığı + ≥130/80

• Organ hasarı bulgusu varsa

---

Kritik Klinik Nokta

 

Hipertansiyon çoğu zaman belirti vermez.
Hasar sessiz gelişir → düzenli ölçüm hayati.