Kalp Damarlarında Plak Nedir?

Koroner plak, kalp damarlarının (koroner arterler) iç duvarında gelişen aterosklerotik birikimdir. Bu yapı; lipit, inflamatuar hücre, düz kas hücresi ve fibröz dokudan oluşur ve damar lümenini daraltarak kan akımını bozar.

🧬 Oluşum Mekanizması (Aterogenez)

1️⃣ Endotel disfonksiyonu
Hipertansiyon, sigara, hiperglisemi → damar iç yüzeyi hasarı

2️⃣ LDL infiltrasyonu
LDL partikülleri intimaya geçer ve okside olur.

3️⃣ İnflamasyon
Makrofajlar okside LDL’yi fagosite eder → köpük hücreleri

4️⃣ Yağ çizgileri (fatty streak)
Erken lezyon evresi

5️⃣ Fibröz kap oluşumu
Düz kas hücreleri ve kollajen birikir → plak stabilitesi belirlenir.

🧱 Plak Yapısı

⚠️ Tehlikeli Olan Nedir?

Plak rüptürü (çatlama)

• Fibröz kap yırtılır

• Trombus oluşur

• Damar aniden tıkanır → kalp krizi

Dar plak değil, instabil plak daha risklidir.

🩺 Belirtiler

📊 Risk Faktörleri

• Yüksek LDL

• Sigara

• Diyabet

• Hipertansiyon

• Obezite

• Sedanter yaşam

• Kronik inflamasyon

🧪 Nasıl Tespit Edilir?

• Koroner BT anjiyografi

• Koroner anjiyografi

• Kalsiyum skoru

• Lipid profili

🎯 Önleme Stratejisi

📌 Özet

Koroner plak, kalp krizinin temel patolojisidir. Sorun sadece daralma değil, plak stabilitesi ve inflamasyon düzeyidir.