Hipertansiyon Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Hipertansiyon Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?

Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) Nedenleri ve Risk Faktörleri

Hipertansiyon, arteriyel kan basıncının kronik olarak yüksek seyretmesi durumudur ve çoğu zaman sessiz ilerler. İki ana kategori vardır:

1️⃣ Primer (Esansiyel) Hipertansiyon – Vakaların %90–95’i

Belirli tek bir neden yoktur; çok faktörlü patofizyoloji söz konusudur.

Temel Mekanizmalar

  • Genetik yatkınlık

  • Sempatik sinir sistemi aşırı aktivitesi

  • RAAS (Renin–Anjiyotensin–Aldosteron Sistemi) aktivasyonu

  • Damar sertliği (arteriyel rijidite)

  • Sodyum tutulumunun artması

  • Endotel disfonksiyonu (NO azalması)

Başlıca Risk Faktörleri

 

 

Faktör

Etki Mekanizması

Aşırı tuz tüketimi

Sodyum retansiyonu → hacim artışı

Obezite

İnsülin direnci + RAAS aktivasyonu

Hareketsiz yaşam

Damar elastikiyet kaybı

Sigara

Endotel hasarı

Alkol fazlalığı

Sempatik aktivite artışı

Kronik stres

Adrenalin/kortizol artışı

Yaşlanma

Damar sertleşmesi

Aile öyküsü

Genetik polimorfizmler

Uyku apnesi

Gece hipoksisi → sempatik artış

 

 

2️⃣ Sekonder Hipertansiyon – Altta Yatan Hastalığa Bağlı

Vakaların %5–10’u.

Başlıca Nedenler

 

 

Hastalık

Mekanizma

Böbrek hastalıkları

Sodyum retansiyonu

Renal arter stenozu

Aşırı renin salınımı

Hiperaldosteronizm

Tuz-su tutulumu

Feokromositoma

Aşırı katekolamin

Cushing sendromu

Kortizol fazlalığı

Tiroid hastalıkları

Metabolik hız değişimi

Uyku apnesi

Gece sempatik aktivasyon

 

 

3️⃣ İlaç ve Maddelere Bağlı Nedenler

 

 

Madde

Etki

NSAİİ (ağrı kesiciler)

Böbrekte sodyum tutulumunu artırır

Doğum kontrol hapları

RAAS aktivasyonu

Kortikosteroidler

Sıvı retansiyonu

Dekonjestanlar (psödoefedrin)

Vazokonstriksiyon

Kokain/uyarıcılar

Sempatik patlama

 

 

4️⃣ Metabolik ve Sistemik Faktörler

  • Diyabet

  • İnsülin direnci

  • Dislipidemi

  • Kronik inflamasyon

Kimler Yüksek Riskte?

  • 40 yaş üstü bireyler

  • Aşırı kilolu kişiler

  • Ailesinde hipertansiyon olanlar

  • Fazla tuz tüketenler

  • Hareketsiz ofis çalışanları

  • Uyku apnesi olanlar

Önemli Not

Hipertansiyon:

İnme, kalp krizi, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği ve damar tıkanıklığının ana nedenidir.

 

Erken dönemde belirti vermez — bu yüzden düzenli ölçüm şarttır.

Etiketler: Hipertansiyon Nedenleri ve Risk Faktörleri Nelerdir?
Şubat 03, 2026
Listeye dön
cultureSettings.RegionId: 0 cultureSettings.LanguageCode: TR