Eklem İltihabı (Artrit) Nedenleri Nelerdir?

Artrit, eklemde inflamasyon (sinovit) ile karakterize klinik tablodur. Tek bir hastalık değildir; dejeneratif, otoimmün, metabolik veya enfeksiyöz birçok etyolojiye bağlı gelişebilir.

Aşağıda nedenleri patofizyolojik sınıflamaya göre özetliyorum:

🦴 1️⃣ Dejeneratif Nedenler (Osteoartrit)

En sık görülen artrit türü

Mekanizma:

• Kıkırdak aşınması

• Mekanik stres

• Yaşlanma

Risk faktörleri:

• İleri yaş

• Obezite

• Eklem travması

• Tekrarlayan yüklenme

İnflamasyon ikincildir.

🧬 2️⃣ Otoimmün / İnflamatuar Artritler

Bağışıklık sistemi eklem dokusuna saldırır.

Örnekler:

• Romatoid artrit

• Ankilozan spondilit

• Psöriyatik artrit

• Lupus artriti

Mekanizma:

• Sinovyal membran inflamasyonu

• Sitokin artışı (TNF-α, IL-6)

Sabah tutukluğu tipiktir.

🦠 3️⃣ Enfeksiyöz (Septik) Artrit

Etken:

• Bakteri (en sık Staphylococcus aureus)

• Virüs

• Nadiren mantar

Acil durumdur:

• Şiddetli ağrı

• Ateş

• Eklemde kızarıklık

🧂 4️⃣ Metabolik Artrit

Gut (Ürik asit artışı)

• Kristal birikimi

• En sık ayak başparmak

Psödogut

• Kalsiyum pirofosfat kristalleri

🧠 5️⃣ Reaktif Artrit

Bağırsak veya idrar yolu enfeksiyonu sonrası gelişir.

🩺 6️⃣ Travmatik / Mekanik

• Spor yaralanmaları

• Bağ zedelenmeleri

• Menisküs hasarı

⚠️ Risk Faktörleri

• Sigara

• Obezite

• Genetik yatkınlık

• D vitamini eksikliği

• Kronik inflamasyon

📊 Belirti Karşılaştırması

🧪 Ne Zaman Tetkik?

• Şişlik + kızarıklık

• Sabah tutukluğu >1 saat

• 6 haftadan uzun süren ağrı

• Ateş eşlik ediyorsa