Astım Nedir?

 

Astım, hava yollarının kronik inflamatuvar hastalığıdır. Temel özellikleri:

→ Bronşiyal hiperreaktivite
→ Reversibl hava yolu obstrüksiyonu
→ Mukus artışı ve bronkospazm

Sonuç: Hava yolları daralır, hava geçişi zorlaşır.

---

🫁 Patofizyoloji

Alerjen veya tetikleyici maruziyeti sonrası:

1. Hava yolu duvarında inflamasyon

2. Düz kas kasılması (bronkospazm)

3. Mukus sekresyon artışı

4. Hava yolu duvar kalınlaşması

Bu durumlar birlikte hava akımını kısıtlar.

---

⚠️ Belirtiler

Klasik dörtlü:

• Nefes darlığı

• Hırıltılı solunum (wheezing)

• Göğüs sıkışması

• Öksürük (özellikle gece)

Belirtiler ataklar halinde gelir.

---

🎯 Tetikleyiciler

 

 

Çevresel	Biyolojik
Sigara dumanı	Polen
Hava kirliliği	Ev tozu akarları
Soğuk hava	Küf
Egzersiz	Hayvan tüyü

 

 

---

🔬 Tanı

📌 Klinik öykü + solunum fonksiyon testi

Spirometride:

• FEV1 düşer

• Bronkodilatör sonrası düzelme (reversibilite)

---

🧪 Astım Tipleri

 

 

Tip	Özellik
Alerjik astım	Çocuklukta sık
Erişkin başlangıçlı	Daha dirençli olabilir
Egzersizle tetiklenen	Spor sırasında
Mesleki astım	İş ortamına bağlı

 

 

---

🩺 Tedavi

Astım kontrol altına alınabilir ama tamamen geçmez.

1️⃣ Kontrol edici ilaçlar (günlük)

• İnhale kortikosteroidler

• Uzun etkili bronkodilatörler

2️⃣ Kurtarıcı ilaçlar (atakta)

• Kısa etkili beta-agonistler (salbutamol)

---

🚨 Acil Durum Belirtileri

• Konuşamama

• Morarma

• Göğüs çekilmeleri

• İlaca rağmen düzelmeyen nefes darlığı

---

📌 Önemli Nokta

 

Astım tedavisinde amaç:

Belirti yok + gece uyanma yok + normal aktivite + nadir kurtarıcı ilaç ihtiyacı

 

 

🫁 ASTIM ve KOAH FARKI

 

 

Özellik	Astım	KOAH
Başlangıç yaşı	Genelde çocukluk/gençlik	>40 yaş
Tetikleyici	Alerjen, egzersiz, soğuk	Sigara başta
Hava yolu daralması	Geri dönüşlü	Kalıcı
İnflamasyon tipi	Eozinofilik	Nötrofilik
Sigara ilişkisi	Şart değil	Ana neden
Semptom paterni	Ataklar halinde	Sürekli ilerleyici
Gece öksürük	Sık	Daha az
Spirometri	Bronkodilatörle düzelir	Kısmi veya düzelmez

 

 

📌 Astım “spazm + inflamasyon”, KOAH ise “yapısal hasar” ağırlıklıdır.

---

🏠 Evde Tetikleyici Azaltma

🧹 Toz akarları

• Haftada 1 kez ≥60°C çarşaf yıkama

• Halı azaltma

• HEPA filtreli süpürge

🐱 Evcil hayvan

• Yatak odasına sokmamak

• Sık temizlik

🌫️ Hava kalitesi

• Sigara kesinlikle yok

• Oda nemi %40–50

• Parfüm/sprey azalt

❄️ Soğuk hava

• Ağız-burun kapatıcı atkı kullan

🌿 Polen

• Polen yoğun saatlerde dışarı çıkmamak

• Eve gelince duş almak

---

🏃 Astım Hastaları Spor Yapabilir mi?

Evet — hatta önerilir.
Doğru kontrol altında akciğer kapasitesini artırır.

Uygun sporlar

• Yüzme (en iyi)

• Yürüyüş

• Bisiklet

• Pilates

Dikkat edilmesi gerekenler

• Egzersiz öncesi ısınma

• Soğuk havada dış spor sınırlama

• Doktorun verdiği koruyucu inhaleri spordan önce kullanma (gerekiyorsa)

🚫 Riskli sporlar: Soğuk ve kuru havada yoğun efor (ör. kış koşusu)

---

🎯 Astım kontrol altında ise kişi:

 

✔ Spor yapabilir
✔ Normal yaşam sürebilir
✔ Akciğer fonksiyonları korunur