Anafilaksi (Alerjik Şok) Nedir?

Anafilaksi, vücutta hızlı başlayan ve hayatı tehdit edebilen sistemik bir alerjik reaksiyondur. Genellikle IgE aracılıdır ve bir alerjenle karşılaşma sonrası tüm vücutta inflamasyon ve damar geçirgenliği artışı meydana gelir.

⚠️ Tanım ve Temel Özellikler

• Hızlı başlangıç: dakikalar içinde veya birkaç saat içinde

• Çoklu organ tutulumu: deri, solunum, kardiyovasküler ve gastrointestinal sistem

• Hayati tehlike riski: düşük tansiyon, şok, nefes yollarının tıkanması

🩺 En Sık Nedenler

🫁 Belirtiler

1️⃣ Deri / Mukoza

• Kızarıklık, kaşıntı

• Ürtiker (kurdeşen)

• Dudak, dil, göz çevresi şişmesi (anjiyoödem)

2️⃣ Solunum Sistemi

• Hırıltı

• Nefes darlığı, boğaz sıkışması

• Ses kısıklığı, öksürük

3️⃣ Kardiyovasküler

• Düşük tansiyon

• Hızlı nabız

• Bayılma veya şok

4️⃣ Gastrointestinal

• Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal

🔬 Patofizyoloji

1. Alerjen → IgE bağlanması → mast hücre ve bazofil aktivasyonu

2. Histamin ve diğer inflamatuvar mediyatörler salınır

3. Damar geçirgenliği artar → ödem ve hipotansiyon

4. Bronş spazm → nefes darlığı

🩺 Acil Tedavi

1. Adrenalin (epinefrin) IM – ilk ve en önemli tedavi

2. Oksijen desteği

3. IV sıvı ile hipotansiyon kontrolü

4. Antihistaminik ve kortikosteroid (destek amaçlı)

5. Şok riski yüksek olduğunda hastane izleminde takip

📌 Önemli Notlar

• Hızlı müdahale hayat kurtarır

• Kişiye özel alerjen tanımlanmalı ve kaçınılmalıdır

• Anafilaksi geçiren kişilerde genellikle adrenalin oto-enjektörü (EpiPen) taşınması önerilir

Anafilaksi (alerjik şok) durumunda evde ve dışarıda yapılması gereken acil adımlar tablo halinde hazırlanmış şekilde:

🛑 ANAFİLAKSİ ACİL EYLEM TABLOSU

🏠 Evde / Günlük Önlemler

• Alerjen tanımla ve kaçın

• Oto-enjektör hazırda bulundur

• Aile/arkadaşlara kullanmayı öğret

• Alerji bileklik veya kart taşı

• Çocuğunuz varsa okul / öğretmen bilgilendirilsin

🌳 Dışarıda / Sosyal Hayatta

• Restoranlarda yemek içeriğini sor

• Böcek sokmasına karşı temkinli ol

• Spor ve doğa aktivitelerinde adrenalin hazır olsun

• Acil durum numarasını bilin

📌 Özet: Anafilaksi çok hızlı ilerler. İlk adım: adrenalin ve acil çağrı, ardından destek tedavi ve hastane izlemidir.